terapia EMDR

Terapia EMDR – metoda leczenia traumy i lęku

Zdrowie

Terapia EMDR polega na stymulacji obu półkul mózgu. Dzięki temu trudne doświadczenia z przeszłości przestają wpływać na nasz stan w teraźniejszości.

EMDR (z ang. Eye Movement  Desensitization and Reprocessing) to stosunkowo nowa forma terapii. Została opracowania w latach 80. XX wieku w USA przez psycholog Francine Shapiro. Ta pomoc psychologiczna okazała się skuteczna w leczeniu weteranów wojennych cierpiących na zespół stresu pourazowego (PTSD) i ofiar molestowania seksualnego.

EMDR jest obecnie powszechnie stosowaną metodą leczenia zaburzeń psychicznych, które wynikają z trudnych życiowych doświadczeń. Takich jak przemoc fizyczna lub psychiczna, molestowanie seksualne, gwałt, wypadek drogowy, klęska żywiołowa, żałoba, towarzyszenie komuś bliskiemu w chorobie. EMDR stosuje się także do leczenia zaburzeń zachowania z agresją u młodzieży oraz niektórych fobii.

EMDR jako metodę terapeutyczną rekomendują Światowa Organizacja Zdrowia, Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne i Departament Obrony USA. Polskie Towarzystwo Terapii EMDR prowadzi szkolenia dla terapeutów. Na stronie Stowarzyszenia jest lista rekomendowanych terapeutów EMDR, którzy posiadają certyfikat umiejętości.

Na czym polega EMDR?

Terapia EMDR polega na rozmowie terapeuty i pacjenta o trudnych zdarzeniach z jego życia. Następnie przeżycia przepracowuje się z pomocą stymulacji mózgu. Najczęściej stosowaną metodą jest skupienie wzroku pacjenta na palcu terapeuty wodzonym przed jego oczami. Powoduje to szybki ruch gałek ocznych – podobny to tego, który odbywa się podczas snu w czasie fazy REM. Na tym etapie snu występuje wysoka aktywność mózgu, oddech jest nieregularny, wzrasta częstość skurczów serca, pojawiają się marzenia senne. W tym czasie mózg przetwarza wspomnienia. Francine Shapiro odkryła, że stan ten pozwala oswoić się z traumą i złagodzić jej działanie.

Gdy jakieś zdarzenie było bardzo silne lub pacjent cierpi na problemy ze snem, wspomnienia nie zostają przetworzone w czasie snu. Kumulują się w ciele, dając o sobie znać, nawet po wielu latach, w różny sposób. Metoda EMDR pozwala przepracować te trudne wspomnienia. Proces ten nazywany jest rekonsolidacją. Trudne wspomnienia przestają być wypierane, dzięki czemu można połączyć je z bieżącymi doświadczeniami i uwolnić się od uciążliwych emocji. Uwalnia się ono z ciała migdałowego odpowiedzialnego za zapamiętywanie doświadczeń emocjonalnych i przenosi się do kory nowej, która pozwala świadomie je analizować.

Cel terapii EMDR

Francine Shapiro: Zostawić przeszłość w przeszłości

Jak przebiega terapia EMDR?

Standardowa terapia EMDR trwa około 20 sesji, po 60 minut każda.

Sesję rozpoczyna się od ćwiczeń rozluźniających, mających na celu wprowadzanie pacjenta w dobry nastrój. Następnie używa się jednej z technik mających dwustronnie stymulować półkule mózgowe. Jest to zazwyczaj skupienie wzroku albo dotyk. Wtedy rozpoczyna się rozmowę na temat trudnego przeżycia.

Terapię można podzielić na 8 etapów:

  1. Określenie przedmiotu pracy, czyli traumatycznego wspomnienia, uświadomienie sobie teraźniejszych obaw z nim związanych i określenie celu terapii.
  2. Pacjent przygotowuje się do radzenia sobie z odczuciami, jakie mogą pojawić się podczas terapii. Uczy się technik relaksacyjnych, które mogą pomóc w radzeniu sobie z emocjami  w trudniejszych momentach.
  3. Badanie negatywnych przekonań o sobie, samoocena. Pacjent z pomocą terapeuty tworzy pozytywny obraz siebie.
  4. Faza stymulacji, czyli wodzenia palcami przed oczami lub tapping (na przykład opukiwanie kolan), dźwięki w słuchawkach, albo pulsator trzymany w rękach. Pacjent koncentruje się na obrazie, który jest dla niego najbardziej nieprzyjemny, najtrudniejszy. Stymulowane są obie półkule mózgu. W prawej wyciszają się ośrodki odpowiedzialne za emocje, w lewej aktywują się te odpowiedzialne za racjonalne myślenie.
  5. Terapeuta prosi o przywołanie pozytywnego przekonania o sobie. Pacjent skupia się na tym obrazie.
  6. Pacjent skanuje własne ciało – jeśli nadal istnieje napięcie, oznacza to, że wspomnienie nie jest jeszcze przepracowane
  7. Zamknięcie sesji EMDR, rozmowa na temat przeżyć.
  8. Ocena skuteczności sesji oraz obecnej samooceny klienta.

Pacjent zwykle jest proszony, aby pomiędzy sesjami nie poświęcał zbyt wiele uwagi bolesnym wspomnieniom.

Celem terapii jest nie tylko przepracowanie trudnych wspomnień, ale także praca nad czynnikami obecnie wywołującymi nawrót traumy i wypracowanie modelu, który pozwoli radzić sobie z nią w przyszłości.

Po udanym przepracowaniu można powiedzieć: „To było dawno, dziś nie ma to już na mnie większego wpływu. Nie lubię do tego wracać, nie za bardzo lubię o tym myśleć, ale to już przeszłość. W tej chwili nic złego się nie dzieje”.

Dla kogo terapia EMDR?

Początkowo EMDR stosowano dla doświadczonych zespołem stresu pourazowego (PTSD) amerykańskich żołnierzy, jednak z czasem zaczęto ją stosować przy leczeniu traum u ofiar molestowania seksualnego, katastrof, wypadków samochodowych. Może ona również pomóc w leczeniu fobii, uzależnień od substancji psychoaktywnych oraz wpływać pozytywnie na samopoczucie pacjentów ze złośliwym nowotworem mózgu.

Badania brytyjskiego psychologa Simona Proudlock’a udowodniły, że metoda EMDR zmniejsza u pacjentów chęć odebrania sobie życia i można ją stosować przy leczeniu depresji.

W terapii EMDR już po pierwszych sesjach klienci zaczynają odczuwać poprawę. Może to być atutem dla osób aktywnie cierpiących z powodu traumy. Nie wymaga ona również pracy nad trudnymi wspomnieniami poza gabinetem psychologa, czym różni się od takich form jak np. terapia behawioralna, gdzie pomiędzy sesjami zaleca się wykonywanie „prac domowych” związanych w przepracowywanymi doświadczeniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *