Choroby tropikalne

Choroby tropikalne, które można przywieźć z wakacji

Zdrowie

Choroby tropikalne mogą być niebezpieczne, nawet śmiertelne. Przed wyjazdem w tropiki należy się zaszczepić oraz zaopatrzyć w repelenty, a na miejscu zwracać uwagę na to, co jemy.

Jeśli po powrocie z egzotycznej podróży wystąpi gorączka, biegunka (zwłaszcza z krwią) czy inne niepokojące objawy, należy zgłosić się do lekarza i powiedzieć nie tylko o tych niepokojących reakcjach organizmu, ale też o fakcie spędzenia urlopu w za granicą.

W tropikach gorący klimat, wilgoć oraz niski poziom higieny sprzyjają namnażaniu pasożytów i patogenów. Nawet połowa turystów przebywających w strefie tropikalnej (Afryka, Azja, Ameryka Łacińska) ma podczas podróży problemy zdrowotne.

Lista chorób, które nam grożą w tropikach, jest długa. Są to filarozy, owrzodzenie Buruli, anaplazmoza, meliodioza, legioneloza, ameboza, malaria, denga i inne gorączki krwotoczne. Gdy wybieramy się w egzotyczne kraje, grożą nam też problemy zdrowotne, które występują i w Polsce: świerzb, chlamydioza, giardioza, tasiemczyce, glistnica, dur brzuszny, meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, gruźlica, biegunki.

FUO – gorączka z Afryki

Częstym problemem turystów powracających z Afryki Subsaharyjskiej (środkowej i południowej) jest FUO (z ang. fever of unknown origin), czyli gorączka o nieznanej przyczynie. Najczęstszymi przyczynami FUO związanymi z podróżami są: malaria, dur brzuszny, dury rzekome, żółta gorączka, wirusowe zapalenie wątroby, riketsjozy oraz ostra choroba retrowirusowa.

Gorączkę o nieznanej przyczynie (FUO) rozpoznaje się wówczas, gdy spełnione są następujące kryteria: temperatura ciała wynosi powyżej 38,3 °C i utrzymuje się długotrwale lub wielokrotnie powraca, trwa co najmniej trzy tygodnie i nie udało wyjaśnić się jej przyczyny, pomimo diagnostyki laboratoryjnej. Leczenie jest związane z przyczyną. Większość, bo aż 91 proc. pacjentów z FUO wraca do pełnego stanu zdrowia w ciągu 3 miesięcy od zakażenia.

Malaria

Jest to choroba przenoszona przez komary. 90 proc. przypadków zarażenia ma miejsce w Afryce. Planując wyjazd w rejon malaryczny, należy zaopatrzyć się w środki przeciwmalaryczne. Są one na receptę, dlatego najpierw trzeba się skontaktować z lekarzem – specjalistą od chorób tropikalnych.

Są dwie szkoły stosowania leków przeciw malarii: zażywanie profilaktycznie podczas całego pobytu w zagrożonym rejonie lub leczniczo, gdy wystąpią objawy choroby. Lekarze uważają, że bezpieczniej jest brać leki profilaktycznie. Są one niestety dość drogie.

Wyjeżdżając w rejon malaryczny należy zaopatrzyć się w repelenty, czyli preparaty odstraszające owady do stosowania na ubranie i skórę, o stężeniu substancji aktywnych wyższym niż te, które stosujemy w Polsce. Na miejscu obowiązkowa jest moskitiera.

Klasyczne objawy malarii to nawracająca gorączka i dreszcze, ale nie zawsze one występują. Jeśli po powrocie z rejonu malarycznego mamy objawy przeziębienia, należy zwrócić się do lekarza i powiedzieć o fakcie wyjazdu. Malaria jest groźna – mimo nowoczesnych leków, umiera na nią co setna osoba.

Surowe ryby – nicienie

W Japonii i Azji Południowo-Wschodniej grozi nam choroba o nazwie anisakioza. Wywołują ją nicienie, które mogą trafić do naszego organizmu w surowym mięsie ryb. Dlatego ważne jest, aby spożywać tylko te ryby, które zostały poddane obróbce termicznej. Popularne w Azji rybne marynaty są także ryzykowne, ponieważ zalewy nie zabijają pasożytów.

Objawy zarażenia nicieniami to kurczowe bóle brzucha, nudności i wymioty. Rozpoznanie zwykle następuje w trakcie gastroskopii, gdy widać pasożyta. Jedyna terapia to gastroskopowe usunięcie pasożyta. O ile to nie nastąpi, po około trzech miesiącach dochodzi do zwapnienia nicienia.

Ostrygi – uwaga na pierwotniaki

Ostrygi jadalne mogą być źródłem zarażenia pewnym rodzajem pierwotniaka. Objawem jego obecności w ostrydze jest zażółcenie i rozwarcie muszli. U ludzi pierwotniak z ostryg wywołuje objawy ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego. Przed spożyciem ostryg trzeba zwracać uwagę na to, jak wyglądają muszle.

Filarioza

W obszarach tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej, Ameryce Południowej, Afryce, na wyspach Pacyfiku i na Karaibach występują filariozy. Człowiek zaraża się larwami tego pasożyta przez kontakt z komarami i meszkami. Pasożyty te bytują w tkance podskórnej lub limfatycznej.

Początek choroby jest zwykle bezobjawowy. Po okresie inkubacji, który trwa od czterech tygodni do paru miesięcy, występują: gorączka, dreszcze, powiększenie i bolesność węzłów chłonnych, lokalne obrzęki. U mężczyzn mogą się pojawić objawy zapalenia narządów płciowych.

Zarażenie filariami prowadzi do niedrożności naczyń limfatycznych, co utrudnia odpływ chłonki, zwłaszcza z kończyn dolnych. Noga jest obrzęknięta, dochodzi do zgrubienia skóry, która pęka i staje się podatna na nadkażenia bakteryjne. Może dojść do zmian w gałce ocznej. Głównym miejscem inwazji filarii są węzły chłonne, gdzie pasożyty się namnażają. Zarażenie może doprowadzić do kalectwa.

Aby się przed tymi pasożytami uchronić, trzeba nosić właściwe ubranie, stosować repelenty odstraszające owady oraz siatki ochronne.

Pasożyty w odchodach zwierząt

W krajach tropikalnych o ciepłym i wilgotnym klimacie w odchodach zwierząt występuje pasożyt o nazwie tęgoryjec. Można się nim zarazić chodząc boso po piasku. Należy unikać bezpośredniego kontaktu skóry z piaskiem, w którym mogą znajdować się odchody zwierząt.

Objawy zarażenia tęgoryjcem: w miejscu wniknięcia larwy powstają swędzące grudki. Okres wylęgania trwa 5-12 dni. Na skórze pojawiają się zmiany, nieco wyniosłe nad powierzchnię skóry, której kolor jest ciemniejszy od skóry prawidłowej. W skórze można zauważyć przemieszczanie się larwy. Występuje intensywny świąt skóry oraz wtórne infekcje. Najczęściej larwy umiejscawiają się na stopach, dłoniach, pośladkach i plecach.

Szczepienia przed wyjazdem w tropiki

Osobom wybierającym się do krajów tropikalnych zaleca się szczepienia ochronne. Przy wyjazdach do niektórych krajów pewne szczepienia są obowiązkowe – ich aktualną listę można sprawdzić na stronie Zakładu Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej Wojskowego Instytutu Medycznego w Gdyni https://www.medycynatropikalna.pl/info/25/szczepienia.

Na 4-8 tygodni przed wyjazdem należy zgłosić się do lekarza chorób tropikalnych lub medycyny podróży. Aby szczepienie było skuteczne, powinno być wykonane najpóźniej 2 tygodnie przed wyjazdem.

Do szczepień zalecanych rutynowo w podróży należą: błonica, tężec i krztusiec, wirusowe zapalenie wątroby typu A i B, grypa, poliomyelitis (choroba Heinego i Medina), zakażenia wywołane przez Haemophilus influenzae typu B, zakażenia wywołane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), odra, świnka, różyczka, zakażenia wywołane przez pneumokoki, zakażenia wywołane przez rotawirusy, gruźlica, ospa wietrzna.

Większość poważniejszych chorób tropikalnych przenoszą komary. O zmierzchu, gdy owady te są najbardziej aktywne, trzeba nosić długie rękawy i spodnie z długimi nogawkami, nakrycie głowy oraz stosować środek odstraszający (repelent). Jeśli wybieramy się na tereny, w których występuje malaria, przed położeniem się spać należy spryskać sypialnię środkami owadobójczym, spać pod  moskitierą i stosować repelenty.

Zobacz też: Pasożyty – objawy, diagnoza, leczenie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *